![Ceownik stalowy: wymiary, dobór i ceny [2026]](/userdata/public/news/images/94.jpg)
UPN vs UPE vs C-zimnogięty: kiedy wybrać którego?
UPN - stopki pochylone 5°, wymaga podkładek klinowych. Standard nadproży do 6 m, cena o 8-12% niższa niż UPE.
UPE - stopki równoległe, bez podkładek. Nośność o 12-15% wyższa (UPE 100: 58,5 cm³ vs UPN 100: 49,0 cm³). Nowy standard hal i podciągów.
Ceownik zimnogięty C - taśma 1,5-4 mm na zimno. Cena 70-80% UPN, nośność niższa. Do płatwi i rygli, nie do nadproży nośnych.
| Parametr | C100x50x3 zimnogięty | UPN 100 gorącow. | UPE 100 gorącow. |
|---|---|---|---|
| Norma | EN 10162 | EN 10365 | EN 10365 |
| Półki | równoległe, 3 mm | pochylone 5°, 8,5 mm | równoległe, 7,5 mm |
| Waga (kg/mb) | 4,53 | 10,6 | 9,82 |
| Wpl,y (cm³) | 21,8 | 49,0 | 58,5 |
Reguła: na elementy nośne (nadproża, słupy wiat, belki garażu) idziesz w gorącowalcowany; zimnogięty zostawiasz do elementów wtórnych.
Tabela UPN 80-300: wymiary, waga, momenty
Dane wg EN 10365. Wpl,y to plastyczny wskaźnik wytrzymałości w osi mocnej, Iy moment bezwładności.
| Profil | h (mm) | b (mm) | s (mm) | Waga (kg/mb) | Wpl,y (cm³) | Iy (cm⁴) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| UPN 80 | 80 | 45 | 6,0 | 8,64 | 26,5 | 106 |
| UPN 100 | 100 | 50 | 6,0 | 10,6 | 49,0 | 206 |
| UPN 120 | 120 | 55 | 7,0 | 13,4 | 72,6 | 364 |
| UPN 140 | 140 | 60 | 7,0 | 16,0 | 103 | 605 |
| UPN 160 | 160 | 65 | 7,5 | 18,8 | 138 | 925 |
| UPN 180 | 180 | 70 | 8,0 | 22,0 | 179 | 1 350 |
| UPN 200 | 200 | 75 | 8,5 | 25,3 | 228 | 1 910 |
| UPN 220 | 220 | 80 | 9,0 | 29,4 | 290 | 2 690 |
| UPN 240 | 240 | 85 | 9,5 | 33,2 | 358 | 3 600 |
| UPN 260 | 260 | 90 | 10,0 | 37,9 | 442 | 4 820 |
| UPN 300 | 300 | 100 | 10,0 | 46,2 | 632 | 8 030 |
S235JR vs S355J2: kiedy którego gatunku
S235JR: Re 235 MPa, standard nadproży domowych, wiat, garaży do 6 m. Spawalność doskonała bez podgrzewania.
S355J2: Re 355 MPa (o 51% wyższa), do hal, mostów, suwnic, powyżej 12 m. Wymaga podgrzewania przy pracy w zimnie. Dostępny na zapytanie, 3-7 dni realizacji.
Pełen tok obliczeń Eurokod 3: UPN 100 nadproże 250 cm
Krok 1, obciążenia: Mur silikatowy (klin 60°, podstawa 2,5 m, h 2,17 m): 0,24 x 2,17 x 18 = 9,38 kN/mb (γf = 1,35)
Strop Teriva 4,0: 4,5 kN/m² x pasmo 1,25 m = 5,63 kN/mb (γf = 1,42)
pe = 9,38 x 1,35 + 5,63 x 1,42 = 20,67 kN/mb na parę → na jeden UPN 100 = 10,3 kN/mb
Krok 2, moment zginający: MEd = q x L² / 8 = 10,3 x 2,5² / 8 = 8,05 kNm
Krok 3, nośność plastyczna: Mc,Rd = Wpl,y × fy / γM0 = 49,0 cm³ × 235 MPa / 1,0 / 1000 = 11,52 kNm (gdzie 235 MPa = Re dla S235JR, dzielenie przez 1000 konwersja z MPa·cm³ na kNm)
Krok 4, wykorzystanie: MEd / Mc,Rd = 8,05 / 11,52 = 0,70 = 70%
Krok 5, ugięcie: f dop. = L/250 = 10 mm
f obl. = 5 x qk x L⁴ / (384 x E x Iy) = 5 x 7,51 x 2500⁴ / (384 x 210 000 x 206 x 10⁴) = 8,83 mm
To jest element konstrukcyjny nośny - przebicie otworu w ścianie nośnej wymaga w Polsce projektu z podpisem konstruktora z uprawnieniami i najczęściej zgłoszenia lub pozwolenia. Traktuj powyższe jako sprawdzenie rachunku, nie jako projekt.
Ceownik, dwuteownik, kątownik, który profil do czego?
| Cel konstrukcji | Rozpiętość | Rekomendacja |
|---|---|---|
| Nadproże okna domowego | do 2,0 m | 2x UPN 100 S235JR |
| Nadproże okna balkonowego | 2,0-3,0 m | 2x UPN 120 lub UPN 140 |
| Nadproże bramy garażowej | 2,5-3,5 m | 2x UPN 160 lub IPE 140 |
| Wiata 3x5 m, słupy | wys. 2,7 m | UPN 120 (4 szt.) |
| Wiata 5x6 m, belki | 5-6 m | UPN 160 (3 szt.) |
| Strop / dach domu | powyżej 5 m | IPE 140-200 lub HEB |
| Słupy hali 200 m² | 4-6 m wys. | UPN 220-300 |
Cynkowanie ogniowe i kategorie korozyjne
| Kategoria | Środowisko | Trwałość 80-100 µm |
|---|---|---|
| C2 | wieś, niska wilgotność | 50-70 lat |
| C3 | miasto, umiarkowana wilg. | 30-40 lat |
| C4 | przemysł, basen, nadbrzeże | 15-20 lat |
| C5 | chemia, nadmorskie portowe | 5-10 lat (duplex) |
Top 10 błędów konstrukcyjnych
- UPN 80 na nadproże 200 cm. Po roku ugięcie 8-15 mm, pękanie tynku. Naprawa: drugi ceownik od dołu na M12, lub wymiana na UPN 120/140.
- Brak antykorozji wewnątrz skrzynki UPN+UPN. Zbiera kondensat, po 5 latach rdzawe smugi. Farba epoksydowa przed spawaniem lub otwory drenażowe fi 8-10 mm co 50 cm.
- Cięcie szlifierką bez chłodzenia. Krawędź 600-800°C, wypala węgiel, spadek udarności w pasie 2-3 mm. Pilarka tarczowa do metalu lub etapowo z przerwami.
- Spawanie poniżej 0°C bez podgrzewania. Pęknięcia zimne po pierwszym sezonie. Dla S235 podgrzewanie 50-100°C, dla S355 100-150°C.
- UPE jako belka stropowa bez stężenia bocznego, LTB. Środek ścinania ≠ środek ciężkości. Belka powyżej 5 m bez stężenia traci stateczność przy 60-70% nośności. Stężenia co 1,5-2 m lub IPE/HEA.
- Brak płytki czołowej na końcu UPN łączonego prostopadle. Spawanie „na pióro", przekos 2-5 mm, siły w środek ścianki, wyboczenie. Płytka 100x100x8 mm na każdym węźle.
- Mocowanie do muru kotwami M8 zamiast M12. M8 wytrzymuje 8-12 kN, M12, 22-30 kN. Pod wiatrem 25 m/s moment ssący 8-14 kN. Kotwy chemiczne M12/M16 (Hilti HVU) głębokość 110-125 mm.
- UPE rozpiętości powyżej 5 m bez podpory pośredniej, drgania użytkowe. Częstotliwość poniżej 8 Hz. Norma SLS: f₁ minimum 8 Hz mieszkalne, 5 Hz biurowe.
- Brak ławy fundamentowej pod słupek UPN 120. „Wkopane na 50 cm i zalane betonem" to nie fundament. Słupek 120x55 ma 66 cm² oparcia, w glinie mokrej osiada 2-5 cm. Stopa minimum 50x50x40 cm.
- Cięcie 45° szlifierką ręczną. Dokładność ±2-3° → szczelina 3-5 mm w łączeniu. Pilarka z prowadnicą kątową lub gilotyna.
Cennik 2026: gdzie sprawdzić aktualne ceny
Aktualne ceny sprawdzisz na marketstal. Możesz też zrobić samodzielną wycenę w koszyku - rabaty ilościowe wliczają się automatycznie.
Sprawdź ceny ceowników - UPN, UPE, gorącowalcowane i ocynkowane.
· TrustMate 4,9/5 z 2000+ opinii
LetMeWork.ai